Proste rabaty z dużą ilością bylin i krzewów po obu stronach dobrze jest wyłożyć szerokimi płytami. Wykładające się na boki rośliny nie zniszczą trawnika Artykuł został opublikowany w miesięczniku "Twój Ogrodnik" (Wydawnictwo Szarotka) w numerze 08/2010

Trawnik, aby wyglądał doskonale, powinien mieć dopracowane brzegi. Jeśli są równo przycięte i niczym nie ograniczone, wtedy najłatwiejsza jest ich późniejsza pielęgnacja, a całość ogrodu z rabatami przypomina najwspanialsze angielskie założenia ogrodowe. Jednak nie wszyscy chcieliby, aby trawnik miał tylko "ostry kant". Istnieją różne sposoby jego wykończenia. Różnorodność materiałów również jest ogromna.

Osobiście nie jestem za montowaniem obrzeży wokół trawnika, nawet jeśli są z efektownej kostki granitowej, gdyż uważam, że takie wykończenie brzegów utrudnia późniejszą pielęgnację.

Trawnik przy cisowym żywopłocie Wykończenie brzegów tzw. „ostry kant”

W swojej ogrodniczej, wieloletniej praktyce wykonywałam i oglądałam różne sposoby oddzielania trawnika od rabat, jednak nic nie zastąpi tradycyjnego, angielskiego kantu, czyli ostrego odcięcia brzegu specjalnym szpadlem o zaokrąglonym ostrzu (półksiężyc). Powstaje wtedy taki rowek, kora nie wysypuje się na trawę, koło od kosiarki jedzie po krawędzi rabaty (korze) a drugie po trawniku. Dzięki takiej technice koszenia, brzeg trawnika ładnie się docina i nie pozostają nieestetyczne „brody”. Łatwo w ciągu roku takie kanty wyrównać, gdyż nic nam nie przeszkadza.

Obrzeża z kostki granitowej lub betonowej

Układa się je na piasek, zaprawę betonową lub po prostu umiejscawia w podłożu. Układamy zgodnie z brzegiem rabaty, tak aby powstała regularna linia (możemy sobie pomóc układając deskę lub wyginając pasek płyty pilśniowej i wbijając kołki). Kostki na zaprawie nie dadzą się potem przełożyć, gdybyśmy mieli inne pomysły na zmiany w ogrodzie, trzeba się dużo napracować, aby coś zmienić. Natomiast kostki ułożone bezpośrednio w podłożu można wyjąć i zmienić linię rabaty. Wadą takiego wykończenia jest silne przerastanie trawnika do wewnątrz, między kostkami i późniejsze docinanie jest bardzo utrudnione, a jeśli tego nie robimy, trawnik wchodzi na rabatę i całość nie wygląda estetycznie. Zaleta – mamy ładnie wyglądającą linię, ale tylko na początku.

Efektowne cegiełki Obrzeża z cegły lub dachówek

Można je układać na takiej samej zasadzie, jak kostkę granitową. Często zostaje z budowy taka cegła, resztki dachówek czy inne materiały budowlane. Jeśli mamy wystarczającą ilość - możemy wykonać takie krawężniki. Jeśli wystają ponad poziom trawnika, trawę przy nich musimy docinać ręcznie nożyczkami albo podkaszarką. Znacznie wydłuża to proces koszenia trawnika

Obrzeża z plastykowych kątowników ( ekobord )

Są to specjalnie produkowane kątowniki o długości 1 metra z otworami, w które wtykamy gwoździe, aby przytwierdzić je do podłoża. Mają znakomite zastosowanie zwłaszcza przy oddzielaniu wyżwirowanych powierzchni od trawnika i rabaty. Są niewidoczne i niewiele kosztują. Układanie również nie nastręcza większych trudności. Mają grafitowy kolor- zlewający się z ziemią. Wadą jest to, że trawnik i tak po jakimś czasie przerasta.

Obrzeża z falistych taśm plastikowych

Są one powszechnie dostępne w supermarketach budowlanych i tanie. Jednak trawnik tak oddzielony wygląda najgorzej w porównaniu do wyżej opisanych sposobów. Falista taśma z reguły sporo wystaje ponad poziom trawnika, a więc noże kosiarki z łatwością je zetną w różnych miejscach. W wypielęgnowanych ogrodach wygląda to niestety – koszmarnie. W ogrodach, w których mi przyszło pracować, zawsze wyciągałam takie brzydkie wykończenia, pocięte nożami kosiarki i poszarpane.

Metalowa taśma jest praktyczna i trwała, ale u nas jeszcze nie tak powszechna w stosowaniu Obrzeża z taśm aluminiowych lub stalowych

W Anglii spotkałam takie wykończenia, są one u nas już dostępne, jednak ciągle dość drogie. Można je kupić w firmie zajmującej się sprzedażą warstw do budowy zielonych dachów. Takie taśmy są bardzo trwałe i estetycznie wyglądają. Sposób montażu jest dość prosty, gdyż wbijamy w podłoże ostre "szpikulce", w które te taśmy są wyposażone

Obrzeża w stylu wiktoriańskim

Są to specjalnie wypalane z gliny lub terrakoty wg różnych form – elementy do wtykania w ziemię. Wyglądają ładnie, lecz również trawnik trzeba przy nich docinać ręcznie, gdyż znacznie wystają ponad jego poziom.

Drewniane palisady

Są chyba najczęściej spotykaną formą wykończenia brzegów trawnika, Nie wytrzymają w ogrodzie długo, gdyż drewno w ziemi szybko gnije i rozpada się. Przyznam, że nie przepadam za takim wykończeniem, utrudnia koszenie i nie wygląda ładnie po większym upływie czasu.

Kamienie - otoczaki

Często są gdzieś na polach, pasują do ogrodów skalnych, jednak skalniaki, jako takie, gdzieś już znikają z naszych ogrodów, gdyż ich popularność maleje na rzecz ogrodów angielskich. Kamienie również utrudniają koszenie, ale są trwałe przynajmniej.

Różnica poziomu trawnika została wygubiona przy pomocy kamiennego murka Murki z płyt kamiennych

Budujemy je tam, gdzie musimy uzyskać różnicę poziomów i stworzyć przejścia, schody itp. Wygląda to bardzo ciekawie. Możemy również w trawniku ułożyć takie płyty, które przerastają trawą i wzmacniają ścieżki. Ogród z kamiennymi elementami architektury ogrodowej jest dość kosztowny, ale bardzo ładny.

Grube sznury

To bardzo interesujący sposób wykończenia brzegów. Podpatrzyłam je na wystawie w Londynie – Chelsea Flower Show. Przytwierdzone są do podłoża grubymi drutami, w kształcie litery „U”.

Wiklinowe płotki

Są dość nietrwałe, ale ładne. Ich ułożenie jest proste. Każdy może je wykonać we własnym ogrodzie. Pasują do wiejskiego ogrodu z bylinowymi rabatami lub do warzywnika.

Narzędzia do utrzymania brzegów trawnika

Szpadelek nóż do cięcia brzegów trawnika jest dostępny w naszym sklepie. Jest wykonany z nierdzewnej stali Aby ułatwić sobie pracę przy utrzymaniu brzegów trawnika, powinniśmy zaopatrzyć się w niezbędne narzędzia. Dzięki nim praca pójdzie łatwo i szybko i nie będzie nas zniechęcać. W swoim ogrodzie używam narzędzi angielskich Joseph Bentley. Są to stylowe tradycyjne narzędzia np. szpadelek-nóż z ostrzem z polerowanej stali i specjalne nożyce z długimi rękojeściami. Przy cięciu krótkich odcinków czasem wspomagam się ostrym sekatorem. Po zakończonej pracy ścinki trawnika zbieramy i przeznaczamy na kompost, wyrównujemy pazurkami, a chodnik ładnie zamiatamy.

Niezbędne narzędzia są dostępne w naszym sklepie Ogrodowisko. Polecamy.

Pomysłów na wykończenie brzegów może być więcej, wszystko zależy od inwencji właściciela ogrodu. Najbardziej ekscentrycznym sposobem jaki widziałam, były kolorowe butelki ułożone do góry dnem i zakopane do połowy.

Fot. Danuta Młoźniak - Gardenarium

12 komentarzy:
ele2001 10:01, 13 sty 2012

Wykończenia jedne z ważniejszych prac w ogrodzie:)

Elżbieta Majkowska 10:43, 03 cze 2013

Witam, dostałam taki nóż-szpadel do trawnika i zdziwiłam się, że jest nie ze stali tylko z poliwęglanu i brzeg do cięcia nie jest ostry tylko tępo zakończony, czy to jest prawidłowe?

Danuta Młoźniak 13:34, 03 cze 2013

Otrzymała pani taki model, jaki był zamówiony, tańsze i marki Yeoman mają ostrze z poliwęglanu. To prawidłowe, że nie jest ostry, on jest samoostrzący.

Kalamandyna 07:37, 05 paź 2013

Danusiu, jestem na etapie sadzenia thuj, na wiosnę robię rabaty i mam pytanie: czy jeśli obrzeże zrobię z kostki to warto aby zrobić je na zaprawie???

Kalamandyna 07:40, 05 paź 2013

No i jeszcze z czego polecasz jego wykończenie :) Dziękuję z góry :)

Danuta Młoźniak 16:01, 05 paź 2013

Kalamandyna, jest kilka szkól, ale lepsza jest taka, że lepiej zrobić na zaprawie, tylko nie dawać jej strasznie dużo, żeby trawa miała jak rosnąć.

Najlepsze wykończenia wymieniłam w artykule. palisady drewnianej ani betonowej nie polecam, to już niemodne jest, ani tym bardziej zielone fale z plastiku - to jest nawet brzydkie.

Najlepszy jest ostry kancik, pięknie docięty nożem półksiężycem i trawka docięta nożycami.

jolka100 10:01, 28 lip 2014

Sama mam zamiar zrobić w końcu porządek w moim ogrodzie. Nie ukrywam, że zainspirowałam się nieco rozwiązaniami z artykułu ;) Mam już mniej więcej pomysł na ogród. Wybrałam takie o to obrzeże trawnikowe. Wizję mam, zobaczymy jak to wyjdzie w praktyce ;)

ada14 22:58, 05 sie 2014

Niestety brzegi trawnika sprawiają mi największy problem. Kamienna granica na włókninie lub piasku nie sprawdziła się u mnie. Problem z koszeniem i niestety trawa weszła wszędzie. Obecnie dominuje ostry kancik. Ręcznie wyrwałam zielsko, gdyż nie posiadam noża z półksiężycem. Im częściej wykonuje ten zabieg, tym trawa w tych miejscach jest jakby słabsza i dużo łatwiej się wyrywa.

Gardener27 23:12, 05 sie 2014

Ech te kanciki ..... az sie wypowiem

Nie trzeba miec mega profesjonalnego sprzetu by miec idealnie odciete trawniki od rabat Ja do falistych rabat uzywam zwyklego rydla a do prostych lini szpalera za cale 30 zl :D Zeby trawke utrzymac w ryzach po kazdym koszeniu przycinam nozyczami kanciki ale ostatnio odkrylem ze nozyce do zywoplotu sa lepsze bo nie trzeba sie schylac :D Kancikuje za pomoca szpadla tylko dwa razy w roku bo ziemia splywa po deszczach w roweki I robi sie plasko Na koszenie tez jest sposob Podnosisz jedno oczko na kosiarce wyzej i jedziesz nie uszkadzajac ani noza kosiarki ani trawy

Pozdrawiam :D

Kalamandyna 20:01, 27 wrz 2014

Czy jest gdzieś artykuł w którym jest pokazane jak zrobić ostre kanciki?

Danuta Młoźniak 08:18, 28 wrz 2014

Nie ma artykułu - instrukcji, ale są wątki o przycinaniu brzegów trawnika i tam są zdjęcia. Szukaj w dziale "Trawniki", a także poszukaj odcinka Mai w ogrodzie pt. "Ogród z przebudowywanym stawem" - tam pokazuję jak to robię.

Kalamandyna 11:35, 28 wrz 2014

dziękuję