Kiedy w paczce nasion pomidora ukrywano… opór
żródło
Myślimy dziś o paczkach nasion bardzo niewinnie. Kolorowy papier, zdjęcie pomidora, nazwa odmiany, termin siewu. A tymczasem historia zna momenty, kiedy paczka nasion pomidora była czymś znacznie więcej.
W latach 1933–1945, w III Rzeszy i krajach sąsiednich, działały podziemne grupy oporu, które walczyły z nazistowską propagandą nie bronią, ale słowem. Problem był oczywisty: jak przemycić zakazane treści do kraju, w którym cenzura i represje były wszechobecne?
Odpowiedź była genialna w swojej prostocie:
Tarnschriften, czyli dosłownie „pisma maskowane”. Były to tajne, antynazistowskie publikacje, które udawały coś zupełnie innego: instrukcje obsługi aparatów fotograficznych, poradniki dla gospodyń domowych, reklamy środków czystości… a nawet paczki nasion pomidorów.
Jednym z najbardziej poruszających przykładów jest niepozorna koperta. Na pierwszy rzut oka: zwykła, przedwojenna paczka nasion. Po otwarciu - antynazistowska publikacja z 1939 roku, autorstwa Gustava Reglera, niemieckiego pisarza i komunisty przebywającego na emigracji, otwarcie potępiająca prześladowania intelektualistów przez reżim hitlerowski.
Takie „fałszywe” publikacje były drukowane głównie poza granicami Niemiec - m.in. we Francji czy Czechosłowacji - a następnie przemycane do Rzeszy, gdzie trafiały do rąk zwykłych ludzi. Dopiero po delikatnym rozchyleniu okładki i kilku pierwszych stron ujawniały swoją prawdziwą treść.
Dziś wiele z tych materiałów przechowywanych jest w Wiener Holocaust Library - jednej z najważniejszych instytucji dokumentujących opór wobec nazizmu. To największa kolekcja Tarnschriften poza Niemcami. Biblioteka digitalizuje je, by nie zginęły w archiwach i by świat mógł zobaczyć, jak wyglądała cicha, cywilna forma sprzeciwu.
Kiedyś taka koperta mogła nieść nie tylko obietnicę plonu, ale też odwagę, informacje i nadzieję. Że w czasach, gdy nie wolno było mówić głośno, prawda potrafiła ukryć się… między opisem odmiany a rysunkiem pomidora.
P.S.: Źródło podałam pod zdjęciem jako link. Tam można obejrzeć też inne sposoby przemycania treści w tamtych czasach.
____________________
Patrycja. Tworzę ogród bylinowo-trawiasty
Nowoczesny, długi, wąski, różowo-biały (okolice Lublina), a także mam
Pomidorowy Zawrót Głowy.